Từ đường bộ cho đến đường hàng không, lĩnh vực liên lạc vận vận chuyển luôn luôn là vấn đề nóng đối với người dân cả nước, đặc biệt là đối với những chính sách chưa có tiền lệ. Trong chuyên mục Dân hỏi Bộ trưởng trả lời tuần này, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng trả lời người dân chung quanh vấn đề này.
PV: Câu hỏi trước nhất chúng tôi chuyển đến Bộ trưởng là của một cán bộ ở Thừa Thiên-Huế: Dự án BOT Quốc bại lộ 1 qua Thừa Thiên-Huế vừa làm xong đã bị hằn lún và tại một số quốc bại lộ khác cũng có trường học hợp na ná như vậy. Vậy hằn lún có phải do nhà thầu thi công chất lượng kém hay không và Bộ trưởng sẽ xử lý vấn đề này như thế nào? Bộ trưởng Đinh La Thăng: Chúng tôi tử thi định đây là công việc cực kì khó khăn, không tiền với non sông chúng ta, mà cả ở nước ngoài, thành ra chúng tôi đã thành lập Tổ đặc nhiệm tìm các nguyên do và áp điệu pháp để tự khắc phủ phục hiện tượng hằn lún này. Do vậy, đến nay đã giảm tỉ lệ hằn lún tại các đường quốc lộ còn 3,54%, tuy nhiên đây cũng là còn số lớn. Theo chúng tôi thì không nhà đầu tư, nhà thầu nào muốn đường hoàn thiện xong đưa vào sử dụng lại bị hằn lún, do thời hạn bảo hành đã được nâng lên 4 năm, khi để xảy ra hằn lún thì nhà đầu tư, nhà thầu phải bỏ chỉ ra bù lại, và Hội đồng nghiệm thu sẽ không cho thu phí, khi đó sẽ ảnh hưởng đến nhà thầu.
Chính vì vậy, chúng tôi đang soát lại quy chuẩn, quy phạm, thiết kế kiểm soát chặt chẽ đầu vào như nhựa đường danh thiếp nguyên vật liệu, kiểm rà soát chuyên chở trọng xe, theo dõi quá trình thi công của nhà thầu, nhà đầu tư để làm sao hạn chế thấp nhất hiện tượng hằn lún này.
Bộ trưởng Bộ GTVT - Đinh La Thăng. PV: Còn nhiều người dân khác có đặt câu hỏi là có hay không việc chi phí chồng phí tổn khi người dân đang vừa phải đóng phí sử dụng đường bộ lại vừa phải đóng chi phí khi đi qua các trạm thu phí tổn BOT bẩm Bộ trưởng? Bộ trưởng Đinh La Thăng: Theo quy định của Luật liên lạc đường bộ và các văn bản hướng dẫn, phí đường bộ thu trên đầu phương tiện dùng để bảo trì các quốc bại lộ vì ngân sách Nhà nước đầu tư.
Còn phí thu qua trạm BOT để hoàn vốn và bảo trì cho Dự án đó. Mỗi loại phí có phương thức, nội dung, mục mục tiêu sử dụng khác nhau, bởi chưng đó chẳng thể có chuyện phí tổn chồng phí tổn được.
PV: Như vậy là luật đã cho phép việc thu hai loại chi phí này. Nhưng câu hỏi đặt ra là quỹ bảo trì đường bộ đã dùng hết hay chưa mà lại phải thu thêm chi phí bằng các trạm BOT? Bộ trưởng Đinh La Thăng: Phí thu qua trạm BOT không phải để bù cho phần thiếu của quỹ bảo trì đường bộ mà hoàn trả vốn cho nhà đầu tư để bảo trì dự án BOT. Quỹ bảo trì đường bộ có nội dung khác đó là đồng cân để bảo trì cho quốc lộ vì quốc gia đầu tư. Hiện nay quỹ bảo trì đường bộ hằng năm thu trên đầu phương tiện là chỉ chiếm 25%, ngân sách Nhà nước bù mỗi năm khoảng 25%, như vậy vẫn thiếu 50% nhưng không phải lấy từ chi phí thu của danh thiếp trạm BOT.
PV: Cũng can hệ đến vấn đề này, một số người dân có hỏi: Tôi đi qua Quảng Bình thấy đang xây một trạm thu phí tổn BOT mới, trong khi cách đó chưa đầy 20 km, đã có trạm thu phí tổn Đèo Ngang rồi. Tôi được biết Bộ GTVT đang soát để xử lý danh thiếp trạm thu phí cách nhau dưới 70 km. Nhưng tôi băn khoăn là tại sao danh thiếp trạm thu phí cũ gần nhau chưa xử lý xong mà đã mọc lên trạm thu phí tổn mới. Xin hỏi Bộ trưởng tại sao lại có hiện tượng như vậy? Bộ trưởng Đinh La Thăng: Trước hết chúng mình phải khẳng định danh thiếp trạm thu phí tổn phải đặt đúng theo luật pháp quy định, nếu đặt trên quốc lộ phải đạt được thỏa thuận với Bộ GTVT, Bộ Tài chính thị và UBND cấp tỉnh, thành phố. Còn đối với trạm thu chi phí tại địa phương phải có sự đồng ý của HĐND tỉnh, thành phố.
Tuy nhiên, hiện nay có sự đổi thay của đích thị sách, nên một số mệnh trạm thu phí trước đây bởi vấn đề lịch sử cần phải thay đổi. Thực hiện đồng cân đạo của Chính phủ, Bộ GTVT đang rà sẽ xóa bỏ một mệnh trạm thu chi phí không phù hợp. Đối với trạm Đèo Ngang hiện nay chúng tôi đang thương lượng với nhà đầu tư để cố đến đầu năm 2016 dẹp bỏ để bảo đảm đúng quy định hiện hành của Nhà nước. PV: Thưa Bộ trưởng, thực tế mỗi con đường cao tốc được xây dựng theo hình thức BOT thường tốn quy hàng nghìn tỷ đồng cho nên phí người dân phải đóng là không nhỏ, đơn cử như phí đi cao tốc Nội Bài - Lào Cai lên đến 1,2 triệu đồng. Xin hỏi Bộ trưởng có tính chất được các hiệu quả kinh tế mà các cao tốc này mang lại cho người dân hay không?
Bộ trưởng Đinh La Thăng: Mỗi dự án chúng tao làm đều tính chất tới công hiệu tài chính. Thực tế dự án cao tốc Nội Bài – Lào Cai đã rút ngắn một nửa thời gian, phí tổn xăng dầu, khấu hao, tu sửa giảm 30%; Giúp cho sức khỏe lái xe, hành khách tốt hơn, an toàn liên lạc cũng được đảm bảo, sản phẩm của người dân tại các địa phương cũng được tiêu thụ nhanh hơn. Tóm lại đều mang lại ích lợi cho người dân cũng như doanh nghiệp, lái xe. Khi chúng tôi tổ chức hội thảo, các cơ quan lẻ loi vị liên quan đều đánh phải chi cao hiệu quả đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai mang lại, thực tế là phục dịch như danh thiếp loại xe nếu không cần bám sát tuyến đường cũ nữa thì đều đi cao tốc, đấy chính thị là công hiệu kinh tế quyết định sự chọn lọc của người dân.
Rõ ràng đây cũng là cuộc cách mệnh đối với các địa phương vì rút thời kì chuyển di từ các địa phương về Hà Nội, góp phần xúc tiến phát triển kinh tế từng lớp tại địa phương. PV: Tiếp theo chúng tôi xin chuyển đến Bộ trưởng câu hỏi của một bác cựu chiến binh: Tôi nghe nói Bộ GTVT đang đệ trình Chính phủ chủ trương được bán sân phăng Phú Quốc. Việc bán một công trình giao thông chiến lược như sân phăng cho tư nhân dịp là điều động chưa từng có đồng cân lệ ở nước ta từ trước đến giờ. Tôi rất băn khoăn là bán cho tư nhân dịp thì có ảnh hưởng đến vấn đề an ninh quốc phòng hay không?
Bộ trưởng Đinh La Thăng: Đây không phải là bán mà là hình thức sang nhượng kết cấu hạ tầng quy hàng không đã được quy định trong luật và danh thiếp văn bản hướng dẫn. Bởi vì chuyển nhượng quyền khai thác, quyền sở hữu hạ tầng đó, nhiệm vụ của danh thiếp cơ quan quản lý quốc gia là không chuyển cho nhà đầu tư mới và đảm bảo quốc phòng an ninh, những hạng trang mục can hệ đến mục mục tiêu quân sự, dân sự có vai trò quan trọng thì không chuyển nhượng. Các nội dung như quản lý bầu trời, quản lý máy phăng đến đi, an ninh, tìm kiếm cứu nạn phải được sử dụng hiệu quả. Thực ra việc này trên thế giới đã làm từ lâu, còn đối với nước ta là mới, do đó Bộ GTVT trình Chính phủ làm thí điểm theo đúng chủ trương của Đảng, Nhà nước là tầng lớp hóa đầu tư kết cấu hạ tầng liên lạc trong đó có hạ tầng hàng không nhưng do đây là vấn đề mới phải cực kì thận trọng, có tổng kết đánh giá rồi mới tiến hành nhân rộng.
PV: Cũng liên can đến sân bay Phú Quốc, một số phận doanh gia gửi thư về chuyên mục chia sẻ: Tôi luôn bay biến tuyến Hà Nội – Phú Quốc và ngược lại. Nếu sau này, sân bay biến này được bán cho tư nhân thì liệu chừng họ có tự ý nâng giá dịch vụ vô tội vạ với danh thiếp hãng hàng không, để rồi các hãng quy hàng không lại tăng phí tổn lên hành khách hay không, báo cáo Bộ trưởng? Bộ trưởng Đinh La Thăng: Như tôi đã nói, sau đây có việc chuyển nhượng quyền khai thác, quyền sở hữu hạ tầng nhà ga Phú Quốc thì việc quản lý của Nhà nước là không thay đổi, từ giá mà cả vẫn quản lý theo quy định của Bộ Tài chính, kể cả dịch vụ đầu hàng không.
Do đó chẳng hạn nhà đầu tư được chuyển dịch quyền khai thác nhà ga Phú Quốc trong một thời kì nhất định, nhưng sau đó vẫn phải trả lại và chớ chi cả phải thực hiện theo đúng quy định. Giá trị chuyển dịch cũng phải do cơ quan quốc gia có thẩm quyền định, nếu có nhiều nhà đầu tư phải đấu giá công khai minh bạch, đảm bảo không thất thoát. Tóm lại việc chuyển dịch không có chuyện độc quyền, hay khả năng một nhà đầu tư có quyền chi phối và đội giá cả dịch vụ quy hàng không cũng như phí đầu hàng không.
PV: Xin trân trọng cảm tạ Bộ trưởng!./. Văn Hiếu (VOV)
